مقایسه آجر فشاری (زبره) با آجر لفتون؛ انتخاب هوشمندانه برای سازه
در صنعت ساختمان، انتخاب متریال پایه نه تنها بر هزینههای جاری، بلکه بر استقامت و طول عمر بنا تأثیر مستقیم دارد. دو نوع از پرکاربردترین مصالح سنتی و صنعتی در ایران، آجر فشاری (زبره) و آجر لفتون (سوراخدار) هستند. اگرچه هر دو از خاک رس تولید میشوند، اما تفاوتهای ساختاری آنها باعث شده تا کاربردهای کاملاً متفاوتی در پروژههای عمرانی داشته باشند. در این مقاله از مرکز آجر و آجرنما، به کالبدشکافی دقیق این دو محصول میپردازیم.
آجر فشاری (زبره) چیست؟ میراثی از دل تاریخ
آجر فشاری (زبره)، که در بازار با نامهای آجر زبره، آجر گری یا آجر دستی نیز شناخته میشود، قدیمیترین نوع آجر در ایران است. علت نامگذاری آن به “فشاری” این است که در زمان تولید، خشت آن با فشار دست کارگر در قالب جای میگیرد.
- روش تولید: سنتی و نیمهصنعتی در کورههای هوفمان یا تونلی.
- ویژگی ظاهری: سطحی زبر، بدون سوراخ و با لبههای نامنظم.
- وزن: حدود ۲ تا ۲.۵ کیلوگرم (بسیار سنگین).
آجر لفتون (ده سوراخ) چیست؟ مهندسی در ابعاد خاک
آجر لفتون چیست؟ مهندسی در ابعاد خاک آجر لفتون که به آجر سوراخدار یا آجر ماشینی نیز معروف است، محصولی مدرنتر است که با دستگاههای پرس تولید میشود. وجود ۱۰ سوراخ در بدنه این آجر، فلسفهای مهندسی دارد که در ادامه به آن میپردازیم. با توجه به نوسانات بازار، اطلاع از قیمت آجر لفتون پیش از برآورد هزینههای سفتکاری، به شما کمک میکند تا بودجهبندی دقیقتری برای پروژه خود داشته باشید.
- روش تولید: تماماتوماتیک (پرس خلأ).
- ویژگی ظاهری: ابعاد دقیق (گونیا)، سطح صاف و دارای سوراخهای عمودی.
- وزن: حدود ۸۰۰ تا ۱۱۰۰ گرم (نسبت به فشاری سبکتر است.

جدول مقایسه فنی آجر فشاری و آجر لفتون
برای درک سریع تفاوتها، جدول زیر بر اساس استانداردهای ملی ایران تهیه شده است:
| ویژگی | آجر فشاری (زبره) | آجر لفتون (ده سوراخ) |
| مقاومت فشاری | بسیار بالا (مناسب باربری) | متوسط به بالا |
| جذب آب | بالا (حدود ۱۸٪) | کمتر (حدود ۱۰ تا ۱۵٪) |
| وزن مخصوص | سنگین (۱۷۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب) | سبک (حدود ۹۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب) |
| دقت ابعادی | پایین (تلورانس زیاد) | بسیار بالا (دقیق و گونیا) |
| قابلیت مسلحسازی | ندارد | دارد (عبور میلگرد از سوراخها) |
| قیمت | ارزانتر (بهصورت تنی/عددی) | گرانتر (دقیقتر) |
| کاربرد اصلی | فونداسیون و دیوارهای باربر | تیغهچینی و نمای سوله |
تفاوت در کاربرد؛ کجا کدام را بخریم؟
الف) بهترین زمان برای استفاده از آجر فشاری
آجر فشاری به دلیل تراکم بسیار بالا، قهرمان مقاومت است. اگر در پروژهای با موارد زیر روبرو هستید، مرکز آجر و آجرنما خرید آجر زبره را پیشنهاد میدهد:
- کرسیچینی و فونداسیون: به دلیل تحمل وزن فوقالعاده در زیرساخت.
- دیوارهای حمال (باربر): در خانههای قدیمی یا دیوارهای پیرامونی باغها.
- چاهچینی: به دلیل چسبندگی عالی با ملات ماسه سیمان.
ب) بهترین زمان برای استفاده از آجر لفتون
اگر اولویت شما کاهش وزن مرده ساختمان و سرعت اجراست، لفتون انتخاب اول است:
- تیغهچینی داخلی: جداسازی فضاهای داخلی با حداقل وزن.
- ساخت سولههای صنعتی: به دلیل ابعاد استاندارد و ظاهر شکیل که نیاز به نماسازی دوباره را حذف میکند.
- دیوارهای مسلح: سوراخهای آجر لفتون اجازه میدهند میلگردهای انتظار از میان آنها عبور کرده و دیوار در برابر زلزله مقاوم شود.
مقایسه آجر فشاری (زبره) با آجر لفتون: درک عمیقتر از تفاوتها
مقایسه از نظر چسبندگی و نفوذ ملات
یکی از برتریهای مهندسی آجر لفتون، سوراخهای آن است. هنگامی که ملات روی آجر لفتون ریخته میشود، ملات به داخل سوراخها نفوذ کرده و یک “قفل مکانیکی” ایجاد میکند. این موضوع باعث میشود دیوار در برابر نیروهای جانبی مستحکمتر باشد. در مقابل، آجر فشاری به دلیل سطح زبر و مکش بالای آب، ملات را به خوبی جذب میکند، اما فاقد آن قفل شدگی فیزیکی است.
۶. مزایا و معایب در یک نگاه
مزایای آجر فشاری:
- مقاومت بسیار بالا در برابر ضربه و فشار.
- دسترسی آسان در تمامی نقاط ایران.
- چسبندگی عالی با ملاتهای سنتی.
معایب آجر فشاری:
- وزن بسیار زیاد که بار مرده ساختمان را افزایش میدهد.
- تخلخل زیاد که باعث جذب رطوبت و احتمال شوره زدن میشود.
- ظاهر نازیبا که حتماً نیاز به پوشش (سیمانکاری یا گچ) دارد.
مزایای آجر لفتون:
- عایقبندی بهتر (به دلیل وجود هوای محبوس در سوراخها).
- تنوع رنگی (زرد، قرمز، گلبهی).
- قابلیت استفاده به عنوان “نما-ساختار” در پروژههای صنعتی.
نتیجهگیری و جمعبندی
در نبرد آجر فشاری vs آجر لفتون، برنده مطلقی وجود ندارد؛ بلکه “نیاز پروژه” تعیینکننده است. اگر قصد دارید یک دیوار محوطه با هزینه کم و مقاومت بالا بسازید، آجر فشاری بخرید. اما اگر به دنبال ساخت دیوارهای استاندارد آپارتمانی یا سوله با تاییدیه مهندس ناظر هستید، آجر لفتون گزینه ایمنتر و مدرنتری است.
مرکز آجر و آجرنما با سالها تجربه در تامین مصالح، آماده ارائه مشاوره رایگان برای محاسبه دقیق تعداد آجر مورد نیاز پروژه شماست. همین حالا با ما تماس بگیرید.
۰۹۱۲۹۱۰۴۳۱۹ | تماس با ما |